Motor Fonksiyonların duysal feedback kontrolü

Motor Fonksiyonların duysal feedback kontrolü

Motor Fonksiyonların duysal feedback kontrolü

Motor Kontrolde ” Duysal Engram”

Somatil duysal korteksin büyük bir bölümü çıkarıldığı ya da haraplandığı zaman, bir şahıs ya da hayvan daha önce öğrendiği birçok karmaşık motor işlemleri  yapma yeteneğini kaybeder. Bu şöyle açıklanmaktadır: Bireyler motor fonksiyon yapmayı öğrenirken, motor hareketin her yapılışın da, somatik duysal alandaki algılanma sonucu, hareketin çeşitli modelleri “belleğe” kaydedilir. Bunlara motor hareketlerin duysal engramları denir. Duysal kortekste bir kere duysal engram kaydediltikten sonra -şahıs aynı modeldeki hareketleri tekrarlamak için, bu duysal engramı kullanır. Örneğin, bir şahsın makasla bir kağıt bebeği kesmeyi öğrendiğini düşünelim. Bu işlemle ilgili hareketler sırasında belirli modeldeki duysal impluslar somatik duysal alana geçecektir. Bu model, duysal korteks tarafından öğrenildikten sonra, modelin bellekteki engramı, gerektiği zaman, hatta, şahsın gözleri bağlı iken bile, motor sistemi aktive etmek için kullanılarak ve o modele uygun birbirini izleyen işlemler yürütülecektir.

Bunu yaparken de parmaklar, eller ve kollardan gelen duysal siyaller engramla karşılaştırılcak ve ikisi birbirini tutmuyorsa, “hata” olarak nitelendirinlen fark, uygun kasları aktive edecek motor sinyalleri başlatacaktır. Böylece parmaklar, eller ve kolların görevlerini yürütebilmesi için birbirini izleyen gerekli durumlara getirilmesi mümkün olur.

Engramın birbirini izleyen her bir bölümünün, zamanlamaya uygun olarak, projekte edildiği ve motor kontrol sisteminin de otomatik olarak bir noktadan öbürüne geçirip, parmakların hareketlerini duysal engramın tam bir kopyasını çıkaracak şekilde yürüttüğü sanılmaktadır.

Bu durumda görüldüğü üzere, motor sistem bir servo mekanizma gibi hareket eder; sanki motor aktivitenin modelini kontrol eden bizzat motor korteks değildir. Bu model beynin duysal böümünde bulunmaktadır. Motor sistem başlıca bu modeli “izler”. Bu da serve mekanizmanın tam tanımıdır. Eğer motor sistem modeli izlemiyorsa, feedbackle, sinyaller bu yetersizlik duyusunu duysal kortekse bildirir ve kaslara doğru, uygun ve düzeltici sinyaller gönderilir.

Somestetik sinyaller dışındaki motor kontrolle ilgili sinyaller arasında viziüel sinyallerin özel bir yeri vardır. Ancak bu öteki duysal sistemler hatayı bulmakta somatik sistemden daha yavaş çalışırlar. Bu nedenle eğer duysal sistemler hatayı bulmakta somatik sistemden daha yavaş çalışırlar. Bu nedenle eğer duysal engramın kontrolü, viziüel feedback kontrolüne göre genellikle daha yavaşlar. Motor hareketlerin kontrolünde duysal engramın önemini gösteren son derece ilginç bir deney yapılmıştır. Bir maymun bir kompleks, fakat yavaş ilerleyen hareket yapmak üzere eğitildikten sonra, korteksinden çeşitli parçalar çıkarılır. Motor korteksten normalde kasın aktivitesi ile ilgili olan küçük bir parçanın çıkarılması, maymunda bu aktivitenin oluşumunu engellemez. Maymun, aynı aktiviteyi yürütmek için paralize olmuş kasar yerine, otomatik olarak öteki kasları kullanır. Öte yandan, motor korteks intakt bırakılıp ilgili somatik duysal korteks çıkarılırsa, maymun bütün aktiviteyi yürütme yeteneğini kaybeder. Bu deney gösteriyor ki, motor sistem otomatik olarak servo mekanizma gibi görev yapar. Duysal engram modelini izlemek üzere, hangi kaslar bulunuyorsa onları kullanır. Eğer bazı kaslar eksikse ötekiler otomatik olarak onların yerine konur. Deney duysal korteksin, “öğrenilen” motor aktivitenin yapılmasında böylece teel rolü oynadığını vurgulamaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir